คู่มือเลือกซื้อฉบับช่างติดตั้ง คำนวณให้ถูก ไม่ซื้อเกิน ไม่ซื้อขาด ตั้งแต่รุ่นมาตรฐาน ICT ถึง 10kVA

คู่มือเลือกซื้อฉบับช่างติดตั้ง คำนวณให้ถูก ไม่ซื้อเกิน ไม่ซื้อขาด ตั้งแต่รุ่นมาตรฐาน ICT ถึง 10kVA

UPS ที่เหมาะสมไม่ได้ดูแค่ตัวเลข VA บนหน้ากล่อง แต่ต้องพิจารณาทั้งกำลังไฟจริงของอุปกรณ์ ประเภทโหลด ระยะเวลาสำรอง และรูปแบบการติดตั้ง หากคำนวณต่ำเกินไป UPS อาจโอเวอร์โหลดหรือสำรองไฟได้ไม่นาน แต่หากเลือกสูงเกินความจำเป็นก็ทำให้งบประมาณบานปลาย คู่มือนี้จะช่วยให้ช่างติดตั้งและผู้ดูแลระบบเลือกขนาด UPS ได้พอดีกับงาน ตั้งแต่คอมพิวเตอร์และระบบ CCTV ไปจนถึง Server และตู้สื่อสารขนาดใหญ่

1) ปัญหาที่ช่างและลูกค้าเจอบ่อยที่สุด

คำถามเรื่อง UPS ที่ค้นหากันมากที่สุดและตอบยากที่สุด มักวนอยู่กับเรื่องเดิม ๆ:

  • "UPS 1000VA ใช้ได้กี่นาที / ใช้กับคอมได้กี่เครื่อง?"
  • "ต้องซื้อกี่ VA ถึงจะพอ ไม่ให้ซื้อเกินหรือขาด?"
  • "VA กับ Watt ต่างกันยังไง ทำไมเลขไม่เท่ากัน?"
  • "ซื้อ VA สูงแล้ว ทำไมไฟยังหมดเร็ว?"
  • "งานราชการต้องใช้ UPS มาตรฐานอะไร (ICT / มอก.)?"

ต้นเหตุของความสับสนคือคนส่วนใหญ่เลือก UPS จาก "ตัวเลข VA อย่างเดียว" ทั้งที่จริง ๆ ต้องดู 3 อย่างพร้อมกัน คือ โหลด (Watt) · แบตเตอรี่ (เวลาสำรอง) · รูปแบบการติดตั้ง บทความนี้จะสรุปให้จบในหน้าเดียว

2) VA กับ Watt ต่างกันยังไง (ต้องเข้าใจก่อนเลือก)

คู่มือเลือกซื้อฉบับช่างติดตั้ง คำนวณให้ถูก ไม่ซื้อเกิน ไม่ซื้อขาด ตั้งแต่รุ่นมาตรฐาน ICT ถึง 10kVA

UPS จะระบุ 2 ค่าเสมอ เช่น "1000VA / 600W":

  • | VA (Volt-Ampere) = กำลังไฟรวม (ตัวเลขการตลาดที่มักโชว์ใหญ่ ๆ)
  • | Watt (W) = กำลังไฟจริงที่จ่ายได้ (ตัวเลขที่สำคัญกว่า ใช้เทียบกับโหลดจริง)

ความสัมพันธ์คือ Watt = VA × Power Factor (โดยทั่วไป PF = 0.6–0.9) หรือคิดกลับ:

VA ที่ต้องการ ≈ วัตต์รวมของอุปกรณ์ × 1.4  — ใช้ตัวเลขนี้เป็นจุดเริ่มคำนวณได้เลย

ระวัง: อย่าดูแค่ VA — ต้องเช็กว่า "Watt" ของ UPS มากกว่าวัตต์รวมของอุปกรณ์ที่จะต่อ มิฉะนั้นถึง VA จะสูงแต่จ่ายไฟจริงไม่พอ UPS จะตัด (Overload)

3) สูตรคำนวณ 3 ขั้น — เลือกขนาดให้พอดี

ขั้นที่ 1 — รวมวัตต์อุปกรณ์ทั้งหมด ที่จะต่อเข้า UPS (ดูจากป้ายหลังเครื่อง/สเปก)

ขั้นที่ 2 — แปลงเป็น VA ขั้นต่ำ โดยคูณด้วย 1.4

ขั้นที่ 3 — เผื่อขยาย 20–30% เพื่อไม่ให้ UPS ทำงานเต็มพิกัด (ยืดอายุแบต + รองรับอุปกรณ์เพิ่มในอนาคต)

ตัวอย่างงาน โหลดรวม (W) × 1.4 = VA เผื่อแล้วเลือก
คอม 1 เครื่อง + จอ + Router ~350 W ~490 VA 800VA–1kVA
ตู้กล้อง CCTV เล็ก (NVR + สวิตช์ PoE + กล้อง) ~600 W ~840 VA 1–2kVA
ตู้ Rack เล็ก (สวิตช์ + NVR + Media Converter) ~1,200 W ~1,680 VA 2–3kVA
Server 1–2 ตัว + Storage + สวิตช์ ~2,500 W ~3,500 VA 5kVA
ตู้สื่อสาร/ห้อง Server ขนาดกลาง ~6,000 W ~8,400 VA 10kVA
เรื่องเวลาสำรองไฟที่หลายคนเข้าใจผิด: VA สูงขึ้น "ไม่ได้" แปลว่าไฟอยู่นานขึ้นเสมอ — เวลาสำรองไฟขึ้นกับ ความจุแบตเตอรี่ (Ah) และ โหลดที่ต่อจริง ถ้าต้องการสำรองนานเป็นชั่วโมง ต้องเลือกรุ่นที่ ต่อแบตเสริม (Extended Battery) ได้ ไม่ใช่แค่เพิ่ม VA

4) ตารางเลือกขนาด UPS — ตั้งแต่มาตรฐาน ICT ถึง 10kVA

คู่มือเลือกซื้อฉบับช่างติดตั้ง คำนวณให้ถูก ไม่ซื้อเกิน ไม่ซื้อขาด ตั้งแต่รุ่นมาตรฐาน ICT ถึง 10kVA

ขนาด เหมาะกับงาน รูปแบบ ประเภทที่แนะนำ
มาตรฐาน ICT / มอก.
(800VA–1kVA)
งานราชการ/ประมูล, คอมสำนักงาน, จุดขายเล็ก — ต้องผ่านเกณฑ์ราคากลาง ICT และ มอก.1291 ตั้งพื้น Line Interactive
1 kVA คอม 1–2 เครื่อง, กล้อง 4–8 ตัว + NVR, จุด Access ตั้งพื้น Line Interactive
2 kVA ตู้ CCTV กลาง, สวิตช์ PoE + NVR หลายตัว ตั้งพื้น / Rack Line Interactive / True Online
3 kVA ตู้ Rack เล็ก–กลาง, ระบบเครือข่ายสาขา ตั้งพื้น / Rack True Online (แนะนำ)
5 kVA Server + Storage, ห้อง IT ขนาดเล็ก Rack / ตั้งพื้น True Online
10 kVA ตู้สื่อสาร, ห้อง Server, งานที่ห้ามดับเด็ดขาด Rack / ตั้งพื้น True Online

งานภาครัฐ: มองหา UPS ที่ระบุ มอก.1291-2553 / มอก.1291-2555 และผ่านเกณฑ์คุณลักษณะพื้นฐานครุภัณฑ์ (ICT) เพื่อให้ยื่นประมูล/เบิกจ่ายได้

5) ตั้งพื้น (Tower) หรือ ติดตั้ง Rack — เลือกแบบไหน

คู่มือเลือกซื้อฉบับช่างติดตั้ง คำนวณให้ถูก ไม่ซื้อเกิน ไม่ซื้อขาด ตั้งแต่รุ่นมาตรฐาน ICT ถึง 10kVA

แบบตั้งพื้น (Tower)
  • วางกับพื้น/โต๊ะได้ทันที ไม่ต้องมีตู้
  • เหมาะกับสำนักงาน จุดกล้อง ร้านค้า หน้างานทั่วไป
  • ราคาคุ้ม ติดตั้งง่าย
แบบ Rackmount (19 นิ้ว)
  • ยึดในตู้ Rack 19 นิ้วเป็นระเบียบ
  • เหมาะกับห้อง Server, ตู้สื่อสาร, Data Center เล็ก
  • บางรุ่น (เช่น Pure Sinewave) ติดได้ทั้ง Tower และ Rack

ถ้าติดตั้งในตู้ Rack อย่าลืมเผื่อพื้นที่ U และการระบายความร้อน — อ่าน ตู้ Rack คืออะไร สำคัญอย่างไรในระบบ

6) Line Interactive vs True Online — เลือกให้ตรงงาน

หัวข้อ Line Interactive True Online (Double Conversion)
การป้องกัน ปรับแรงดัน (AVR/Stabilizer) มีสวิตช์สลับ แปลงไฟ 2 ชั้นตลอดเวลา ไฟขาออกนิ่งสุด
เวลาสลับตอนไฟดับ มีช่วงสลับสั้น ๆ (ms) 0 วินาที (ไม่มีสะดุด)
เหมาะกับ คอม, กล้อง, งานทั่วไป, งบจำกัด Server, ระบบสำคัญ, ไฟไม่นิ่ง, งานห้ามดับ
ราคา ประหยัดกว่า สูงกว่า (คุ้มกับความเสถียร)
สรุปง่าย ๆ: งานทั่วไป/งบจำกัด → Line Interactive · งานที่ห้ามดับหรือไฟไม่นิ่ง (Server, ตู้สื่อสารหลัก) → True Online

7) แนะนำตามยี่ห้อ (APC / Delta / Zircon)

คู่มือเลือกซื้อฉบับช่างติดตั้ง คำนวณให้ถูก ไม่ซื้อเกิน ไม่ซื้อขาด ตั้งแต่รุ่นมาตรฐาน ICT ถึง 10kVA

BISMON จัดจำหน่าย UPS ครบ 3 ยี่ห้อหลัก ครอบคลุมตั้งแต่รุ่นมาตรฐาน ICT ถึงระดับ 10kVA — คลิกเลือกดูตามยี่ห้อและกลุ่มรุ่นที่ต้องการได้เลย:

แบรนด์ระดับโลก เด่นที่ความน่าเชื่อถือและซอฟต์แวร์จัดการ เหมาะกับงานสำนักงานถึงองค์กร มีทั้งแบบตั้งพื้นและ Rack

แข็งแรงด้านงานอุตสาหกรรมและ Data Center ทนทาน เหมาะกับงานที่ต้องการความเสถียรระดับ True Online และกำลังไฟสูง

คุ้มค่า มีรุ่นครบตั้งแต่ Line Interactive ถึง True Online และ Pure Sinewave ผ่านมาตรฐาน มอก.1291 เหมาะกับงานติดตั้งทั่วไปถึงงานราชการ มีทั้งตั้งพื้นและ Rackmount

ดูภาพรวมทั้ง 3 ยี่ห้อได้ที่ บทความ เครื่องสำรองไฟ UPS ยี่ห้อ APC, Delta, Zircon

8) เช็คลิสต์ก่อนซื้อ + คำถามที่พบบ่อย

  • | รวมวัตต์อุปกรณ์จริง แล้ว เผื่อ 20–30% (อย่าเลือกให้ UPS ทำงานเต็มพิกัด)
  • | เช็ก Watt ของ UPS ให้มากกว่าโหลดจริง (ไม่ใช่ดูแค่ VA)
  • | ต้องการสำรองไฟนาน → เลือกรุ่น ต่อแบตเสริมได้
  • | ติดในตู้ 19 นิ้ว → เลือกรุ่น Rackmount และเผื่อ U + ระบายความร้อน
  • | งานสำคัญ/ไฟไม่นิ่ง → True Online · งานราชการ → มี มอก./ผ่านเกณฑ์ ICT
  • | ต่อ UPS คู่กับ Surge Protection เพื่อป้องกันไฟกระชากจากภายนอกเพิ่มอีกชั้น
UPS 1000VA ใช้ได้กี่นาที?
ขึ้นอยู่กับโหลดที่ต่อและความจุแบตเตอรี่ โดยทั่วไปหากต่อโหลดประมาณครึ่งหนึ่งของกำลังไฟ จะสำรองไฟได้ราว 5–15 นาที ซึ่งเพียงพอสำหรับบันทึกงานและปิดเครื่องอย่างปลอดภัย หากต้องการนานกว่านี้ควรลดโหลดลงหรือเลือกรุ่นที่ต่อแบตเตอรี่เสริมได้ ไม่ใช่แค่เพิ่มค่า VA
ควรดู VA หรือ Watt เป็นหลัก?
ควรดู Watt เป็นหลัก เพราะเป็นกำลังไฟจริงที่ UPS จ่ายได้ ให้เทียบ Watt ของ UPS กับวัตต์รวมของอุปกรณ์ที่จะต่อ โดย Watt ของ UPS ต้องมากกว่าเสมอ ส่วน VA เป็นค่ากำลังไฟรวมที่มักใช้เรียกขนาดรุ่น การเลือกที่ปลอดภัยคือดูทั้งสองค่าประกอบกัน
UPS สำหรับกล้องวงจรปิดควรเลือกแบบไหน?
สำหรับตู้กล้อง CCTV ที่มี NVR และสวิตช์ PoE แนะนำเริ่มที่ 1–2kVA แบบ Line Interactive และถ้าต้องการให้ระบบอยู่ได้นานช่วงไฟดับ ควรเลือกรุ่นที่รองรับแบตเตอรี่เสริม เพราะกล้องและ NVR ต้องทำงานต่อเนื่อง การมี Surge Protection ร่วมด้วยจะช่วยป้องกันไฟกระชากจากฟ้าผ่าในงานภายนอกอาคาร
งานราชการต้องใช้ UPS มาตรฐานอะไร?
งานราชการหรืองานประมูลมักกำหนดให้ UPS ผ่านมาตรฐาน มอก.1291 และเป็นไปตามเกณฑ์ราคากลางและคุณลักษณะพื้นฐานครุภัณฑ์คอมพิวเตอร์ (ICT) ที่กำหนดขนาดและคุณสมบัติขั้นต่ำไว้ เช่น ต้องมีระบบปรับแรงดัน (Stabilizer/AVR) จึงควรเลือกซื้อรุ่นที่ระบุมาตรฐานเหล่านี้ชัดเจนเพื่อให้เบิกจ่ายและตรวจรับได้ (ดูสเปก ICT เต็มในหัวข้อ 9)
ตั้งพื้นกับ Rackmount ต่างกันแค่รูปทรงหรือเปล่า?
ต่างกันที่รูปแบบการติดตั้งเป็นหลัก แบบตั้งพื้น (Tower) เหมาะกับพื้นที่ทั่วไปที่ไม่มีตู้ Rack ส่วน Rackmount ออกแบบให้ยึดในตู้ 19 นิ้วเพื่อความเป็นระเบียบและประหยัดพื้นที่ในห้อง Server ประสิทธิภาพการสำรองไฟขึ้นกับสเปกภายในและแบตเตอรี่ ไม่ได้ขึ้นกับรูปทรง บางรุ่นออกแบบให้ติดตั้งได้ทั้งสองแบบ

9) สเปกมาตรฐาน ICT (TOR) สำหรับงานราชการ — คัดลอกไปใช้ได้เลย

อ้างอิง "เกณฑ์ราคากลางและคุณลักษณะพื้นฐานการจัดหาอุปกรณ์และระบบคอมพิวเตอร์ ฉบับเดือนมีนาคม 2566" (กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม) หมวดเครื่องสำรองไฟฟ้า (ข้อ 013) มีทั้งหมด 5 รายการ — ใช้เขียน TOR / เอกสารจัดซื้อจัดจ้างได้เลย

รายการ ขนาด กำลังไฟขาออก (ขั้นต่ำ) สำรองไฟขั้นต่ำ ราคากลาง
013.001 800 VA 800 VA (480 W) ไม่น้อยกว่า 15 นาที 2,500 บาท
013.002 1 kVA 1 kVA (600 W) ไม่น้อยกว่า 15 นาที 5,700 บาท
013.003 2 kVA 2 kVA (1,200 W) ไม่น้อยกว่า 5 นาที (Full Load) 11,000 บาท
013.004 3 kVA 3 kVA (2,100 W) ไม่น้อยกว่า 5 นาที (Full Load) 32,000 บาท
013.005 10 kVA (3 เฟส) 10 kVA (8,000 W) ไม่น้อยกว่า 10 นาที (Full Load) 270,000 บาท

คุณลักษณะพื้นฐาน (คัดลอกลง TOR ได้):

ขนาด 800 VA (013.001)
• มีกำลังไฟฟ้าขาออก (Output) ไม่น้อยกว่า 800 VA (480 Watts)
• สามารถสำรองไฟฟ้าได้ไม่น้อยกว่า 15 นาที

ขนาด 1 kVA (013.002)
• มีกำลังไฟฟ้าขาออก (Output) ไม่น้อยกว่า 1 kVA (600 Watts)
• สามารถสำรองไฟฟ้าได้ไม่น้อยกว่า 15 นาที

ขนาด 2 kVA (013.003)
• มีกำลังไฟฟ้าขาออก (Output) ไม่น้อยกว่า 2 kVA (1,200 Watts)
• มีช่วงแรงดันไฟฟ้า Input (VAC) ไม่น้อยกว่า 220 +/-20%
• มีช่วงแรงดันไฟฟ้า Output (VAC) ไม่มากกว่า 220 +/-10%
• สามารถสำรองไฟฟ้าที่ Full Load ได้ไม่น้อยกว่า 5 นาที

ขนาด 3 kVA (013.004)
• มีกำลังไฟฟ้าขาออก (Output) ไม่น้อยกว่า 3 kVA (2,100 Watts)
• มีช่วงแรงดันไฟฟ้า Input (VAC) ไม่น้อยกว่า 220 +/-25%
• มีช่วงแรงดันไฟฟ้า Output (VAC) ไม่มากกว่า 220 +/-5%
• สามารถสำรองไฟฟ้าที่ Full Load ได้ไม่น้อยกว่า 5 นาที

ขนาด 10 kVA ระบบไฟฟ้า 3 เฟส (013.005)
• มีกำลังไฟฟ้าขาออก (Output) ไม่น้อยกว่า 10 kVA (8,000 Watts)
• มีช่วงแรงดันไฟฟ้า Input (VAC) แบบ 3 เฟส ไม่น้อยกว่า 380 +/-20%
• มีช่วงแรงดันไฟฟ้า Output (VAC) ไม่มากกว่า 220 +/-1%
• สามารถสำรองไฟฟ้าที่ Full Load ได้ไม่น้อยกว่า 10 นาที

ตัวเลขข้างต้นอ้างอิงฉบับเดือนมีนาคม 2566 — เกณฑ์ราคากลาง ICT มีการปรับปรุงเป็นรอบ ๆ ก่อนใช้จริงควรตรวจสอบฉบับล่าสุดที่เว็บกระทรวงดิจิทัลฯ (mdes.go.th) อีกครั้ง · UPS ของ BISMON ทั้ง 3 ยี่ห้อมีรุ่นที่ผ่าน มอก.1291 และสเปก ICT รองรับงานราชการ — สอบถามรุ่นที่ตรงสเปกได้ที่ทีมงาน

ไม่แน่ใจว่าโหลดหน้างานต้องใช้ UPS กี่ VA? ส่งรายการอุปกรณ์ (หรือวัตต์รวม) มาให้ทีม BISMON ช่วยคำนวณและเลือกรุ่นให้ฟรี — โทร 02-563-5000  |  LINE @bismon

คู่มือเลือกซื้อฉบับช่างติดตั้ง คำนวณให้ถูก ไม่ซื้อเกิน ไม่ซื้อขาด ตั้งแต่รุ่นมาตรฐาน ICT ถึง 10kVA

บทความที่เกี่ยวข้อง: UPS ยี่ห้อ APC/Delta/Zircon · Surge Protection ป้องกันไฟกระชาก · ตู้ Rack คืออะไร




Recomended Article : บทความอื่นที่คุณอาจสนใจ

๐ สินค้าใหม่แนะนำ! 48 Port 1 U Blank Patch panel 19 inch

๐ การติดตั้ง Closure Fiber และ Loop สายไฟเบอร์ออฟติก บนเสาไฟฟ้า

๐ ความสำคัญของ Surge Protector สำหรับงานกล้อง CCTV

๐ IP Grade สำหรับ Industrial Ethernet Switch outdoor มีกี่แบบ

๐ Fiber optic cable color codes คืออะไร?