Single-mode vs Multi-mode Fiber ต่างกันอย่างไร? [ถาม-ตอบช่างฉบับเข้าใจง่าย]

Mr.bismon 08/02/2026

Single-mode vs Multi-mode Fiber ต่างกันอย่างไร? [ถาม-ตอบช่างฉบับเข้าใจง่าย]

คำตอบสั้นๆ

Single-mode (SM) = ส่งได้ไกล 100+ กม. เหมาะกับงานระหว่างอาคาร/เมือง อุปกรณ์แพงกว่า
Multi-mode (MM) = ส่งได้ไกลสุด 2 กม. เหมาะกับงานภายในอาคาร อุปกรณ์ถูกกว่า

หลักการเลือก: ระยะไม่เกิน 500 เมตร = Multi-mode / ระยะเกิน 500 เมตร = Single-mode

คำถามนี้เป็นคำถามยอดนิยมที่ช่างและผู้ใช้งานมักสงสัย บทความนี้จะอธิบายความแตกต่างแบบเข้าใจง่าย พร้อมแนะนำวิธีเลือกให้เหมาะกับงาน

ความแตกต่างหลักระหว่าง Single-mode และ Multi-mode

Single-mode Fiber (SM)

ขนาด Core: 9 ไมครอน (เล็กมาก)
สีสาย: เหลือง (มาตรฐาน)
แหล่งกำเนิดแสง: Laser
ระยะทาง: 10-100+ กิโลเมตร
ราคาสาย: ใกล้เคียง MM
ราคาอุปกรณ์: แพงกว่า 2-3 เท่า
เหมาะกับ: ระยะไกล, ระหว่างอาคาร

Multi-mode Fiber (MM)

ขนาด Core: 50 หรือ 62.5 ไมครอน
สีสาย: ส้ม หรือ Aqua
แหล่งกำเนิดแสง: LED หรือ VCSEL
ระยะทาง: 300 เมตร - 2 กิโลเมตร
ราคาสาย: ใกล้เคียง SM
ราคาอุปกรณ์: ถูกกว่า
เหมาะกับ: ภายในอาคาร, Data Center

ตารางเปรียบเทียบ Single-mode vs Multi-mode

คุณสมบัติ	Single-mode (SM)	Multi-mode (MM)
ขนาด Core	9 ไมครอน	50 หรือ 62.5 ไมครอน
สีสายมาตรฐาน	เหลือง	ส้ม / Aqua
แหล่งกำเนิดแสง	Laser	LED / VCSEL
ระยะทางสูงสุด	10-100+ กม.	300 ม. - 2 กม.
ความเร็ว	สูงมาก (Terabits)	สูง (10-100 Gbps)
ราคาสาย	ใกล้เคียงกัน	ใกล้เคียงกัน
ราคา SFP Module	แพงกว่า (2-3x)	ถูกกว่า
ความยากในการติดตั้ง	ยากกว่า (Core เล็ก)	ง่ายกว่า (Core ใหญ่)
เหมาะกับ	ISP, โทรคมนาคม, ระหว่างอาคาร	LAN, Data Center, ภายในอาคาร

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

Single-mode กับ Multi-mode ใช้ร่วมกันได้ไหม?

ไม่ได้ครับ! Single-mode และ Multi-mode ใช้ร่วมกันไม่ได้เด็ดขาด เพราะ:

ขนาด Core ต่างกัน (9 ไมครอน vs 50/62.5 ไมครอน)
อุปกรณ์ส่ง-รับ (SFP) ต่างกัน
ความยาวคลื่นแสงต่างกัน

ถ้าต่อผิดประเภท ระบบจะ ไม่ทำงานเลย หรือมีสัญญาณอ่อนมากจนใช้งานไม่ได้

ทำไม Single-mode ส่งได้ไกลกว่า?

เพราะ Single-mode มี Core ขนาดเล็กมาก (9 ไมครอน) ทำให้แสงเดินทางเป็น เส้นตรงเพียงโหมดเดียว ไม่กระจายหรือสะท้อนหลายทิศทาง จึงสูญเสียสัญญาณน้อยมาก

ส่วน Multi-mode มี Core ใหญ่กว่า แสงจึงเดินทางได้ หลายโหมด (หลายเส้นทาง) ทำให้เกิดการกระจายและสูญเสียสัญญาณเร็วกว่า

OM1, OM2, OM3, OM4, OM5 คืออะไร?

เป็น มาตรฐานของ Multi-mode Fiber ที่บอกคุณภาพและระยะทางที่รองรับ:

มาตรฐาน	ขนาด Core	สีสาย	ระยะ 10G
OM1	62.5 um	ส้ม	33 ม.
OM2	50 um	ส้ม	82 ม.
OM3	50 um	Aqua	300 ม.
OM4	50 um	Aqua	400 ม.
OM5	50 um	เขียวมะนาว	400 ม.+

แนะนำ: ปัจจุบันควรใช้ OM3 หรือ OM4 เป็นอย่างน้อย เพราะรองรับ 10G ได้ระยะไกลพอสมควร

OS1 กับ OS2 ต่างกันยังไง?

เป็น มาตรฐานของ Single-mode Fiber:

OS1: สำหรับใช้ภายในอาคาร (Indoor) ระยะสูงสุด 10 กม.
OS2: สำหรับใช้ภายนอกอาคาร (Outdoor) ระยะสูงสุด 200 กม.+

ความแตกต่างหลักคือ ค่า Attenuation (การสูญเสียสัญญาณ) โดย OS2 มีค่าต่ำกว่า จึงส่งได้ไกลกว่า

ราคาต่างกันเยอะไหม?

ราคาสาย: ใกล้เคียงกัน (ต่างกันไม่มาก)

ราคาอุปกรณ์: ต่างกันพอสมควร

SFP Multi-mode: ประมาณ 300-800 บาท
SFP Single-mode: ประมาณ 500-1,500 บาท
Media Converter MM: ประมาณ 800-2,000 บาท
Media Converter SM: ประมาณ 1,200-3,000 บาท

สรุป: Single-mode อุปกรณ์แพงกว่าประมาณ 1.5-2 เท่า แต่ถ้าต้องใช้ระยะไกล ก็คุ้มค่ากว่าการใช้ Repeater หลายตัว

ดูสีสายอย่างเดียวพอไหม?

ไม่พอครับ! สีสายเป็นแค่มาตรฐานทั่วไป แต่ผู้ผลิตบางรายอาจใช้สีต่างออกไป

วิธีดูที่แน่นอน:

ดูที่ ฉลากบนสาย จะระบุว่า SM หรือ MM
ดูขนาด Core: 9/125 = Single-mode, 50/125 หรือ 62.5/125 = Multi-mode
ถ้าไม่แน่ใจ ใช้เครื่องทดสอบ (OTDR) ตรวจสอบ

เลือกแบบไหนดีสำหรับงานของฉัน?

ใช้หลักการง่ายๆ:

เลือก Multi-mode เมื่อ:

ระยะทางไม่เกิน 300-500 เมตร
ใช้งานภายในอาคารเดียวกัน
ต้องการประหยัดค่าอุปกรณ์
งาน Data Center ระยะสั้น

เลือก Single-mode เมื่อ:

ระยะทางเกิน 500 เมตร
เชื่อมต่อระหว่างอาคาร
ต้องการ Future-proof ระยะยาว
งาน ISP หรือโทรคมนาคม

สรุปการเลือกใช้งานตามประเภทงาน

ภายในห้อง Server / Data Center

ระยะสั้น เน้นความเร็วสูง เชื่อมต่อระหว่าง Rack

ภายในอาคารเดียวกัน

เชื่อมต่อระหว่างชั้น หรือระหว่างห้อง ระยะไม่เกิน 300 ม.

ระหว่างอาคาร (ใกล้กัน)

ระยะ 300-2,000 เมตร ภายในพื้นที่เดียวกัน

ระหว่างอาคาร (ไกล) / ระหว่างเมือง

ระยะเกิน 2 กม. หรือต้องการความเสถียรสูง

ระบบ CCTV

ขึ้นอยู่กับระยะทาง ถ้าไกลเกิน 500 ม. ใช้ SM

ISP / โทรคมนาคม

ต้องการระยะไกล ความเสถียรสูง

ข้อควรระวัง

อย่าต่อผิดประเภท: SM กับ MM ใช้ร่วมกันไม่ได้
ตรวจสอบอุปกรณ์: SFP/Media Converter ต้องตรงกับประเภทสาย
วางแผนล่วงหน้า: ถ้าไม่แน่ใจ เลือก Single-mode ไว้ก่อน เพราะรองรับอนาคตได้ดีกว่า